Bestia. Dlaczego zło nas fascynuje, Borwin Bandelow

PWN, 2014

Liczba stron: 279

Autor jest psychologiem specjalizującym się badaniu zjawiska strachu. Pragnąc zgłębić tajemnicę zła, rozmawiał z ofiarami uprowadzeń i innych przestępstw oraz ze sprawcami morderstw, porwań, oszustami i świadkami wydarzeń. W „Bestii” zadaje pytanie o to dlaczego ludzie ulegają urokowi tych, którzy ewidentnie są źli.

Aby zobrazować uwodzicielską siłę zła, Bandelow sięga po sprawy, które w swoim czasie były na pierwszych stronach gazet i zapisały się w annałach psychologii. Wspomina między innymi austriackiego uwodzicielskiego dramaturga, dziennikarza i mordercę kobiet Jacka Unterwegera, o którym powstała oddzielna książka (KLIK). Ten brutalny morderca prostytutek o niepozornym wyglądzie miał setki wielbicielek również wówczas gdy trafił do aresztu z niepodważalnymi dowodami winy. Bandelow próbuje znaleźć odpowiedź na pytanie co kobietom imponuje w postaciach morderców i dlaczego gotowe są związać się z człowiekiem skazanym za zabijanie.

Autor podaje również inne przykłady osób, które poddały się fascynacji złem – są to ofiary uprowadzeń, które zaczęły sprzyjać swoim oprawcom. Znane jest pojęcie syndromu sztokholmskiego, lecz nie do końca rozumiemy na jakiej zasadzie dochodzi do tego, że ofiara nawiązuje bliskie relacje z przestępcą. Bandelow wyjaśnia podstawy psychologiczne tego zjawiska.

W innej części książki dowiadujemy się jak działa mózg przestępcy i dlaczego nie zna żadnych hamulców. Bandelow pochyla się również nad pytaniem czy brutalni przestępcy to osoby wyrachowane czy też mające defekt: „Im bardziej rozwija się wiedza o neurobiologicznym podłożu zachowań dyssocjalnych, z tym większą ostrożnością musimy podchodzić do kwestii zbrodni i kary. Proste rozróżnienie mad or bad nie jest adekwatne do złożonych procesów zachodzących w mózgu sprawcy.”

Autor skupia się na wyjaśnieniu procesów neuropsychologicznych i działania mózgu sprawcy i ofiary w różnych sytuacjach – opisuje seryjnych morderców, przestępców seksualnych, porywaczy, przywódców sekt, pedofilów itp. Aby zilustrować swoją wypowiedź, sięga po przykłady kryminalnych zachowań. Te fragmenty chwilami były bardzo drastyczne i choć w książce nie było miejsca ani podstawy, by wchodzić w szczegóły, to i tak musiałam ją odkładać, by ochłonąć i odreagować.

„Bestia” to pozycja popularnonaukowa, która może zainteresować miłośników thrillerów i kryminałów oraz osoby, które interesują się procesami zachodzącymi w mózgu i prowadzącymi do zachowań kryminalnych oraz mechanizmami obronnymi u ofiar. Poszerza horyzonty, choć nie udziela odpowiedzi na wszystkie postawione pytania. Uświadamia również jak wiele jest jeszcze do odkrycia w dziedzinie neurobiologii.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *