Archiwa kategorii: Recenzje

Pan i pani Fleishman, Taffy Brodesser-Akner

Tłumaczenie: Katarzyna Makaruk

Oj, słuchajcie, co to za pokrętna książka. Wybrałam ją sobie do recenzji w ramach współpracy z Virtualo.

Chciałam przeczytać jakiś nie kryminał, ale żeby nie była to płaska obyczajówka ani tym bardziej romans. I tak padło na „Pana i panią Fleishman”, bo książki nominowane do National Book Award to zwykle klasa sama w sobie i silne wrażenia gwarantowane. Ale gdy zaczęłam czytać o podbojach łóżkowych pana Fleishmana, któremu do rozwodu i definitywnego rozstania z żoną pozostało jedynie złożenie podpisów na dokumentach, to zaczęłam wymiękać. Tym bardziej, że im dalej, tym jeszcze więcej opisów wrażeń z używania aplikacji randkowej i ponownego odkrywania swojej atrakcyjności seksualnej. Naprawdę chciałam już pisać do Virtualo, że przepraszam, że moja wina, że jednak wybiorę coś innego, bo przecież nie będę polecała takiej durnej książki. Ale że tak od razu nie chciało mi się wstawać z kanapy, to czytałam dalej. Pomyślałam, że najwyżej przeczytam wolontariacko tylko po to, żeby sobie poużywać krytycznie na tej powieści. I wtedy zaskoczyło. Książka błysnęła swoim drugim dnem i okazało się, że absolutnie nie leży ono płytko.

Fleishmanowie są małżeństwem z długim stażem. Mają dwoje dzieci. On, Toby, pracuje jako hepatolog w nowojorskim szpitalu, ona prowadzi firmę, która reprezentuje różnego formatu gwiazdy. I to ona, Rachel, zarabia na zbytki i luksusy. Chociaż pensja lekarza nie jest mała, na pewno nie wystarczyłaby rodzinie na opłacenie czesnego w prywatnych szkołach dzieci, na kupno apartamentu w najmodniejszej okolicy oraz na inne wyznaczniki stylu, klasy i przynależności do elity finansowej nowojorczyków. Mąż dobrowolnie przystał na to, by przejąć większość obowiązków związanych z opieką nad dziećmi i prowadzeniem domu. Jak twierdził, ważniejsze dla niego było czynienie dobra w szpitalu i praca z pacjentami i ich rodzinami, niż bezsensowne pięcie się po drabinie awansu, by ostatecznie przekładać papiery w biurze.

Jednak nie układa im się najlepiej. Wciąż wybuchają kłótnie. Wciąż nie mogą znaleźć dla siebie czasu. Nie pomagają mediacje, poradnia małżeńska, separacja. Stąd logiczny wniosek, że powinni się rozstać na dobre. Toby wyprowadza się do wynajętego mieszkania i dzieli się z Rachel opieką nad dziećmi. Wolny czas wypełnia randkami i przygodnym seksem. Jednak pewnego dnia sielanka się kończy, ponieważ Rachel pod osłoną nocy podrzuca mu do mieszkania dzieci dzień przed umówionym terminem i znika. Znika na dobre. Nie ma z nią kontaktu. W takiej sytuacji Toby musi zorganizować opiekę nad dziećmi, zająć się ich sprawami i przeorganizować swoje życie. Oczywiście, cierpi na tym jego praca. Cierpi aplikacja randkowa. Cierpi jego duma. I rośnie w nim złość na Rachel.

I tak przez większość czasu obserwujemy sobie Toby’ego Fleishmana. Jesteśmy świadkami jego frustracji związanej ze zniknięciem Rachel, jego podejścia do obowiązków w pracy, prób odnowienia kontaktów z dawnymi przyjaciółmi, kilkakrotnie nawet zostajemy dopuszczeni do przeszłości, gdzie widzimy zakompleksionego studenta i zakochanego młodzieńca. Narracja jest trzecioosobowa, ponieważ w rolę narratorki wcieliła się jego przyjaciółka z czasów studenckich, która próbuje pozbierać w jedną całość to, czego dowiedziała się od Toby’ego, i… to, co wie od Rachel.  A to, czego dowiedziała się od Rachel, zupełnie zmienia wydźwięk tej powieści, która z opowiastki obyczajowej o małżeńskich perypetiach, zmienia się w ostrą krytykę patriarchalnego świata, w którym kobieta zawsze będzie przegraną, nawet jeśli jest odnoszącą sukcesy businesswoman. I co bardzo, ale to bardzo mnie uwiodło, to obraz elit, gdzie gnuśność i rozrzutność wysysa się z mlekiem matki, a pracowitość uważa się za słabość charakteru.

Naprawdę nie mogę Wam więcej napisać, ale zaręczam, że warto przetrwać pierwsze dwa rozdziały, by pod koniec móc wysłuchać drugiej strony i skleić sobie całościowy obraz tej historii.

Książka dostępna tutaj: KLIK.

Piętno, Przemysław Piotrowski

Czarna Owca, 2010

Liczba stron: 463

Wiem, że czekaliście na recenzję tej książki. Czytanie poszło mi szybko, bo… po prostu nie mogłam się oderwać od lektury! Bardzo obawiałam się tych wątków horrorowych, bo po prostu nie cierpię, gdy autor tak się zakręci w wymyślaniu fabuły, że w końcu musi posłać jakiś byt nadprzyrodzony, by pozamiatał to,  czego w logiczny sposób nie da się rozwikłać. NIE TUTAJ!  „Piętno” wbrew temu, co sugeruje okładka, to rasowy kryminał.

W prowincjonalnym mieście dochodzi do potwornej zbrodni. Przestępca zabija dwóch mężczyzn i ich wnętrzności wystawia na widok publiczny. Jego twarz rejestrują kamery. Jest to od niedawna zaginiony lekarz, właściciel kliniki i szanowany obywatel. Czyżby ktoś go przymusił do tego czynu? Prawie nikt nie wierzy z winę doktora Trochana. Najgorsze jest jednak to, że w warszawskiej policji pracuje śledczy, który wygląda identycznie jak poszukiwany i podejrzany. To kwestia godzin zanim ktoś skojarzy te fakty. Igor Brudny, tak bowiem nazywa się policjant, postanawia wziąć sprawy w swoje ręce i udaje się na miejsce, by pomóc w prowadzeniu śledztwa oraz rozwikłać tajemnicę swojego pochodzenia. Bo w zasadzie jest już przekonany, że musi mieć brata bliźniaka. Bliźniaka podejrzewanego o brutalny mord. To możliwe, ponieważ Brudny wychował się w katolickim domu dziecka i nie znał swoich rodziców.

Śledztwo jest trudne, bo zielonogórska policja podejrzewa Brudnego, Brudny porusza się po słabo znanym terenie, a co gorsza, nawiedza go przeszłość i obrazy z dzieciństwa spędzonego w placówce będącej rajem dla księży pedofilów. Na domiar złego, giną kolejne osoby, a policja błądzi po omacku. Na szczęście szef zespołu, Romuald Czarnecki, to człowiek rozsądny, szczery  i zaprawiony w boju. Nie daje się omamić, umie rozróżniać prawdę od półprawd i ufa w niewinność Brudnego. Zdaje też sobie sprawę, że jest on jedną z kluczowych postaci tego dramatu, chociaż nie wie, jaką rolę przyjdzie mu odegrać. Ten bohater jest stanowczo moją ulubioną postacią z tej książki. Lubię facetów z silnym kręgosłupem moralnym. Mogą być w weku przedemerytalnym jak Czarnecki.

W tym kryminale znajdziecie wszystko to, co sprawia, że sięgacie po ten gatunek literacki. Jest skomplikowana sprawa kryminalna, trup się ściele gęsto, jest szybka, dynamiczna akcja, ale taka bez zbędnych fajerwerków w stylu hollywoodzkim, są polskie realia, są dobrze zarysowane postacie, jest też odrobina grozy i zakończenie sugerujące, że to jeszcze nie koniec naszej styczności z tymi bohaterami. Wobec tego nie bójcie się okładki, bo z środka nie wyskoczą na was żadne popłuczyny po Kingu, lecz znajdziecie pod nią bardzo dobry kryminał, od którego trzeba będzie was odciągać siłą.

Tragedia na Przełęczy Diatłowa, Alice Lugen

Recenzja we współpracy z VIrtualo.

Grupa przyjaciół postanawia zdobyć szczyt Otorten na Uralu. Mieszkają w ZSRR i jest końcówka lat 50. Większość z nich studiuje na Politechnice Uralskiej, inni zaczęli już pracę przy różnych tajnych projektach państwowych. Wszyscy interesują się turystyką, odbyli wiele wypraw, są doświadczeni i umieją zachować się zimą w górach oraz ocenić zagrożenie. Niestety, nikt z nich nie wraca, a ekipa poszukiwawcza, która dociera po wielu dniach na przełęcz nazwaną później od nazwiska szefa grupy Przełęczą Diatłowa, znajduje puste obozowisko. Później również ciała wszystkich uczestników wycieczki. Od ponad pięćdziesięciu lat dziennikarze, blogerzy, rodziny zmarłych próbują dowiedzieć się, co wydarzyło się w górach i dlaczego  wyprawa skończyła się tragicznie. Poszlak jest sporo, dowodów brak.

Autorka opisuje, w jaki sposób prowadzono śledztwo i… jak doprowadzono do jego zamknięcia, konkludując, że turystów zabiła „potężna siła”, co może oznaczać praktycznie wszystko, lecz dla wnikliwego czytelnika oznaczać będzie dwie rzeczy. Nie napiszę jakie, bo przecież chcecie przekonać się sami, co autor tego określenia miał na myśli.

Alice Lugen przyłożyła się do pracy nad tą książką. Przede wszystkim zadała sobie trud opowiedzenia o tym, jak żyło się w ZSRR za czasów Chruszczowa, jakie panowały nastroje, jak bardzo państwo ingerowało w życie ludzi, jaki panował chaos biurokracyjny i skąd u młodych taki pęd do turystyki. To bardzo ważne do zrozumienia przyczyn tragedii i przyczyn jej tuszowania. Reporterka opisała również swoich bohaterów, którzy po lekturze książki nie są już tylko imionami i nazwiskami z listy zmarłych na Przełęczy, lecz zabawnymi, przyjaznymi ludźmi obdarzonymi niepowtarzalnymi cechami, marzącymi, kochającymi, próbującymi dostosować się do czasów i okoliczności. Wprowadza też element niepewności, pisząc o jedynym niepasującym członku ekipy, oraz o tym, który w ostatniej chwili się wycofał z wyprawy i całe życie przeżył z piętnem tego, że się uratował.

Z tą zagadką śmierci młodych ludzi na uralskiej przełęczy spotkałam się kilka lat temu. Przeczytałam o niej w jakimś czasopiśmie, potem obejrzałam film dokumentalny, lecz wciąż moja ciekawość nie została zaspokojona. Reportaż Alice Lugen w zasadzie wyczerpuje temat, bo uważny czytelnik wysnuje wnioski i dopowie sobie to, co niedopowiedziane. To bardzo dobra książka. Koniecznie przeczytajcie.

Książka na razie dostępna jest tylko w formie ebooka. Kupicie ją tutaj.

Linia, Elise Karlsson

Wydawnictwo Pauza, 2020

Liczba stron: 207

Tłumaczenie: Dominika Górecka

Każda książka Wydawnictwa Pauza w jakiś sposób mnie zaskakuje. Nie inaczej było z „Linią”, która pozornie jest książką, w której niewiele się dzieje. Kobieta w średnim wieku po okresie bezrobocia dostaje pracę w redakcji wydawnictwa, które specjalizuje się w publikacji poradników m.in. o tym, jak efektywnie pracować. Bardzo zależy jej na utrzymaniu tej posady, więc pilnie przykłada się do obowiązków. Tak pilnie, że praca wkrótce staje się sensem jej życia. Jedyną rozrywką. Jedynym, z czym się identyfikuje.

„Czy to całe życie bohaterki? Mam nadzieję, że to tylko jego fragment i to, co w życiu najlepsze, specjalnie zostało w sferze domysłów i niedopowiedzeń. Bo przecież sensem i celem istnienia nie może być praca! Nie, nie, nie! ‚Linia’ to bardzo niepokojąca, niedająca spokoju i ważna dla mnie powieść”.

Powyższe słowa powstały zaraz po lekturze, na gorąco i znalazły się na okładce tej książki. Zrodził się we mnie bunt na to, że praca może tak rozpanoszyć się w czyimś życiu. Odciąć człowieka grubą linią od tego, co poza nią. Nie tylko od lęków i niepokojów bezrobocia, lecz także od całego świata zewnętrznego. Życie innych dzieje się gdzie indziej, życie Emmy to korporacja, to terminy, telefony, konferencje. Emma lubi być ważna, lubi być doceniana i chwalona. To wszystko oferuje jej firma, która stała się dla niej centrum wszechświata. Czy Emma zdoła przekroczyć niewidzialną linię? Czy stanie po właściwej stronie, gdy nadejdzie czas wyborów?

Podskórnie niepokojąca proza, pokazująca, jak wąska granica dzieli nas (mnie również!) od tego, by praca zdominowała nasze życie. Ja się przed tym bronię, Emma przyjęła to rozwiązanie z otwartymi ramionami. Czy w przeciwnym razie jej życie wypełniałaby pustka? Obawiam się, że tak. Że praca jest dla niej kompensacją niespełnionych marzeń, niewypowiedzianych potrzeb, tam czuje się kimś. Poza pracą być może jest nikim.

Winne, Jarosław Czechowicz

Seqoja, 2020

Liczba stron: 208

Islandia to najdalej położony kraj, do którego można wyjechać z Polski nie mając paszportu. Dlatego też stał się miejscem zamieszkania Anny, która w ten symboliczny sposób przecięła więzy z Polską i bliskimi. Teraz pracuje jako barmanka w małej, położonej na odludziu miejscowości. Samotność jej nie przeszkadza, przywykła do ciemności, zimna i wiatru. Wszelkie niedogodności rekompensują jej widoki oraz mentalność Islandczyków, którzy nigdy nie wypytują jej o przeszłość, nie wnikają w jej życie.

Jednak od przeszłości nie można się tak łatwo uwolnić. Nie dość, że słowa i obrazy wracają podczas koszmarnych snów,  to jeszcze siostra nie odpuszcza i bombarduje ją wiadomościami. Pragnie się spotkać. Czy Anna powinna pozwolić siostrze przylecieć do siebie na święta? Czy ich spotkanie ukoi ból, czy rozdrapie niezabliźnione rany? Ostatecznie do spotkania dochodzi. A czytelnik poznaje traumatyczną przeszłość obu sióstr.

„Winne” to powieść o kobietach, które nie są niczemu winne. Bo czemu winna jest młoda, zakochana dziewczyna, która wikła się w związek przemocowy i całe życie mieszka z sadystą. Czemu winne są dzieci takiej pary? Autor pokazuje sceny z przeszłości, by ukazać ogrom zła w tej pozornie szczęśliwej, zamożnej rodzinie znanego krakowskiego lekarza. Zło i przemoc rodzą chęć zemsty, która przez długie lata dojrzewa w sercu i gdy wreszcie przychodzi szansa na rewanż, obrywają niewinni.

Mam wrażenie, że ta powieść nieco przerysowuje postaci ofiary i kata i jednocześnie pokazuje, że dzieli je bardzo wąska linia i możliwe jest odwrócenie ról. Zadaje też pytanie o to, czy możliwe jest przebaczenie i zrozumienie. Ta książka jest aż gęsta od emocji, chwilami miałam wrażenie, że przedzieram się przez islandzką mgłę, która mnie dusi i doprowadza do szaleństwa. Innymi razy dostawałam światłem w oczy – niektóre sceny aż bolały. Nie jestem w stanie zrozumieć tych kobiet, wiele razy zastanawiałam się nad tym, po co zachowują się w taki, a nie inny sposób, ale mimo to czytałam książkę jak zahipnotyzowana. Lubię takie mroki w literaturze i bardzo polecam Wam książkę, która łączy w sobie urok Islandii i mrok ludzkich serc.

KSIĄŻKA POD PATRONATEM CZYTAM, BO LUBIĘ