Teoria zła. O empatii i genezie okrucieństwa, Simon Baron-Cohen

Smak Słowa, 2014

Liczba stron: 212

Simon Baron-Cohen jest psychologiem, który na „warsztat” wziął pojęcie zła, jego przyczyny możliwe do określenia za pomocą testów psychologicznych oraz dogłębnego badania mózgu przy użyciu najnowocześniejszych urządzeń. Jego teoria skłania do odrzucenia stereotypowego pojęcia zła i spojrzenia na nie pod innym kątem. Naukowiec próbuje dowieść, że zło to nic innego jak brak empatii, która w zależności od różnych okoliczności i typów osobowości może doprowadzić do mniejszego lub większego okrucieństwa.

Autor dokonuje opisu trzech typów osobowości, którą znamionuje zerowy poziom empatii przynoszący negatywne skutki. Osobowości psychopatyczna, borderline i narcystyczna dają naukowcom szerokie pole do badań oraz wielość przykładów zachowań odbiegających od społecznej normy. Okazuje się jednak, że zerowa empatia niekoniecznie wiąże się ze skłonnością do wyrządzania zła. Osoby dotknięte autyzmem i zespołem Aspergera również cechuje brak empatii, jednakże nie mają one skłonności do okrucieństwa, wręcz przeciwnie, trzymają się ustalonego porządku i przestrzegają zasad prawa.

Autor bardzo mocno podkreśla jak ważne w rozwoju człowieka jest dzieciństwo spędzone w warunkach sprzyjających rozwojowi w atmosferze zrozumienia i miłości. Jeśli dziecko zostanie „nasycone” dobrem ze strony rodziców lub opiekunów, dobro będzie procentować w przyszłości. Baron-Cohen nazywa to „garncem złota”, z którego człowiek czerpie przez całe życie.

Jeden rozdział opisuje również budowę mózgu i funkcje jakie przypisane są jego poszczególnym obszarom, skupiając się na tych, które pełnią istotną (choć nie do końca jeszcze poznaną) rolę w odczuwaniu empatii lub jej braku. Te fragmenty, w przeciwieństwie do reszty książki nieco mnie nużyły. Nic dziwnego, nie mam wiedzy, by w pełni zrozumieć terminologię, nie interesuje mnie również medycyna.

Za wyjątkiem wspomnianego rozdziału, książka jest ciekawie, spójnie i logicznie napisana, przez co jest zrozumiała nawet dla laika. Autor stara się wyjaśnić pozornie irracjonalne zachowania przestępców, choć nie usprawiedliwia ich działania. Zadaje również pytanie o kwestie moralno-etyczne osądzania przestępców na karę więzienia, jeśli zbrodnie, których się dopuścili wynikały z nieprawidłowego działania mózgu, na które osadzeni nie mieli wpływu. Jeśli nie boicie się pozycji popularno-naukowych i interesują was zagadki ludzkiego mózgu, na pewno nie zawiedziecie się na tej książce. Polecam.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *